Programiranje treninga

Programiranje treninga predstavlja složenu upravljačku akciju u kojoj se na osnovu utvrđenih ciljeva i zadataka, vremenskih i materijalno-finansijskih uslova određuju sredstva, metode i opterećenja, radi optimalnog uticaja na transformacione i adaptacione procese u organizmu sportiste.
Za efikasno programiranje treninga potrebno je da se ispune određeni preduslovi:

Količina naučnih i stručnih znanja, posebno onih koja se odnose na jednačinu specifikacije, metode učenja, vežbanja, doziranja opterećenja, izbora sadržaja treninga i metode analize efekta trenažnog rada;
Broj i stručna osposobljenost kadrova (ne samo trenera) uključenih u rad sa vrhunskim sportistima različitih uzrasnih grupa do članova reprezentativnih selekcija.

Oblici planiranja i programiranja treninga

U savremenom trenažnom procesu, u odnosu na trajanje sportske pripreme razlikuju se :

Dugoročno
Srednjoročno
Kratkoročno
Tekuće
Operativno planiranje i programiranje
Planiranje i programiranje pojedinačnog treninga

Planiranje i programiranje trenažnog procesa za razvijanje motoričkih sposobnosti kod dece u borilačkim veštinama je kompleksan proces, kao što je već i navedeno u radu iz razloga što nema takmičenja i nema periodizacije trenažnog procesa. Sportisti koji se bave borilačkim veštinama konstantno treba da budu u sportskoj formi (ovakva postavka ne postoji u teoriji, ali u policiji i u vojsci-u specijalnim jedinicama, pripadnici moraju konstantno da budu spremni kako fizički tako i psihički). U borilačkim veštinama sportska forma tj. kondicija se obara za vreme letnjeg perioda tokom jula i avgusta. Zato će se planiranje i programiranje u borilačkim veštinama svrstati u oblik dugoročnog planiranja i programiranja. Sportska forma tj. tehničko-taktička i fizička pripremljenost treba da se tempira kontinuirano tako da sportista godinu za godinom napreduje u svakom pogledu. Termin superkompenzacije, naravno, postoji ali na godišnjem nivou.

Što se tiče dece koja se bave borilačkim veštinama i koje smo podelili u tri etape po uzrasnim kategorijama, oni se na samom početku baziraju na igru koja se sprovodi kroz borenje. Uglavnom su to elementarne igre koje su slične osnovama elementima borenja. Kod njih je važno da se razvije koordinacija pokreta, fleksibilnost, da im se ojačaju zglobno mišićna tkiva i da se lokomotorni aparat pripremi za dalji rad.

Pošto su prikazani modeli za uzrasne kategorije od 6-8 godina, od 8-10 godina i od 9-11 godina, tu ćemo na samom početku raditi elementarne igre koje odgovaraju tom uzrastu tj. elementarne igre za mlađi školski uzrast gde će se kroz igru provlačiti i neke osnovne tehnike-osnovni elementi bazičnih tehnika, osnovna kretanja, udarci i vučenja, bazični stavovi, kolutovi, padovi, razni skokovi i svi mogući prirodni pokreti koje telo u datom trenutku može da izvede, a da se ne povredi.

Prva etapa uzrasnog doba između 6-8 godina

U ovom periodu koji traje dve godine radi se na upoznavanju sopstvenog tela sa svim osnovnim prirodnim kretanjima koje ono može u datom trenutku da izvede. U ovom periodu od navedenih vežbi za razvijanje motoričkih sposobnosti radile bi se sledeće vežbe :

1. provlačenje između nogara
2. puzanje između nogara
3. okretanje i uvijanje oko nogara
4. kombinacija ovih navedenih vežbi

Naravno uz sve ove vežbe bi se radile i elementarne igre koje su prikladne za ovaj uzrast, sa raznim vežbama primenjenim u formi poligna koje bi sadržale i neke ostale elemente iz borilačkih veština.

Druga etapa uzrasnog doba između 8-10 godina

U ovom periodu koji traje dve godine radile bi se sve vežbe iz predhodnog perioda sa malim modifikacijama, elementarne igre koje su prikladne za ovaj uzrasni period, bazične vežbe snage, osnovne tehnike borenja, kompleksnije vežbe za razvijanje koordinacije i obogaćivanje motoričke inteligencije, kao i osnovne vežbe istezanja. U ovom periodu od navedenih vežbi za razvijanje motoričkih sposobnosti radile bi se sledeće vežbe :

1. guranje i povlačenje kozlića
2. provlačenje između nogara
3. okretanje i uvijanje oko nogara
4. kružno kretanje oko kozlića
5. kretanje oko kozlića sa udarcima
6. istezanje sa kretanjem (provlačenje) između nogara
7. kombinacija svih navedenih vežbi

Takođe, kao i u prošlom periodu radili bi se različiti poligoni koji odgovaraju ovom uzrastu dece.U ovom periodu bi se stavio akcenat na kretanja iz borenja, na stavove iz borenja i na neke osnovne tehnike koje su potrebne deci u ovom uzrastu a koje su i značajne za dalji razvoj tehničkog dela u borilačkim veštinama.

Treća etapa uzrasnog doba između 9-11 godina

Ovaj period, koji takođe traje kao i prethodna dva perioda- dve godine, obuhvatao bi vežbe koje obuhvataju kompletan plan i program iz prethodnih perioda. Na osnovu prethodna dva perioda može se primenjivati trenažni proces koji je planiran i programiran za ovaj uzrast. Izuzev svih vežbi koje su ubačene u plan i program u prve dve etape, radile bi se vežbe koje bi dete u ovom uzrastu pripremile za sledeće vežbe za razvijanje motoričkih sposobnosti, a isto tako i tehničke vežbe bi dobile inovacije. U ovom periodu od navedenih vežbi za razvijanje motoričkih sposobnosti radile bi se sve navedene vežbe a to su :

1. guranje i povlačenje kozlića
2. provlačenje između nogara
3. puzanje između nogara
4. okretanje i uvijanje oko nogara
5. kružno kretanje oko kozlića
6. kretanje oko kozlića sa kolutovima (prednji i zadnji kolut)
7. preskakanje kozlića
8. kretanje oko kozlića sa udarcima (nožni i ručni udarci)
9. penjanje i spuštanje niz kozlić
10. istezanje sa kretanjem (provlačenje) između nogara
11. kombinacija svih ovih vežbi (svaka sa svakom i kombinacija više vežbi)

Svaka od ovih vežbi dozvoljava modifikaciju za različiti uzrast deteta pa čak i formiranog sportistu iz borenja i drugih sportskih grana.
Nakon ove tri etape trenažnog procesa slobodno se može reći da je dete spremno za sve vidove izazova koje dolaze sa borilačkim veštinama, a što se tiče motoričkih sposobnosti definitivno modelovanje ovakvog trenažnog procesa ima veliki uticaj.